In november 2022 wint de Europese Unie een rechtszaak tegen Indonesië bij de Wereldhandelsorganisatie. Indonesië moet stoppen met zijn exportverbod op nikkelerts. Hoewel de uitspraak aan de meeste Nederlandse media voorbijgaat, komen hierin een aantal belangrijke vraagstukken rond geopolitiek, handel, duurzame ontwikkeling en de energietransitie bij elkaar. Wat is er gaande?
Hoe ziet een nieuw links verhaal eruit? De wetenschappelijke bureaus van GroenLinks en de PvdA schreven een aanzet in het discussiestuk ‘Samen onze toekomst in handen nemen’. Om onze ideeën een stap verder te brengen, gaan we in deze podcastserie met experts in gesprek. In deze aflevering spreken we met Lilian Alibux over de aanpak van sociale en ecologische ontwrichting op mondiaal niveau.
Sinds begin januari staat de rol van multinationals stevig op de kaart, met berichten op de voorpagina’s van dagbladen en aandacht in primetimenieuwsprogramma’s. Niet alleen de winsten van Shell, maar ook de misstanden rondom Tata Steel in de IJmond eisen onze aandacht op. Maar let op: met aandacht alleen komen we er niet.
Despite the rising cost of living, most of us in the European Union lead privileged lives. Outside the EU’s borders, hundreds of millions of people toil for our prosperity and even fight for our democracy. If you take to the streets to protest against price hikes and job losses, be careful not to throw these people under the bus.
Een handjevol supermarkten bepaalt wat we in Nederland eten en dus ook voor een flink deel hoe de voedselvoorziening er uit ziet. Van grond tot mond. Die machtsconcentratie heeft naast een enkel voordeel de nodige nadelen. Wie is er aan zet om dat te veranderen?
Om het einde van het kapitalisme voor ons te kunnen zien, hebben we andere verhalen nodig. Het dominante economische verhaal is besmeurd met ‘bloed en drek’, waar we veelal van weg kijken. In nieuwe verhalen moeten we juist kijken naar waar het pijn doet, zodat we het leed kunnen verminderen.
De EU en veel Europese landen zijn op dit moment bezig met een heroriëntatie als het gaat om de relatie met China. Lange tijd werd geloofd dat het nastreven van steeds meer economische verstrengeling met China zou leiden tot politieke liberalisering in het land. Het tegenovergestelde is echter gebleken: door onze toenemende economische afhankelijkheid van China is het steeds moeilijker geworden om op te komen voor onze eigen waarden. Ook Nederland zou nu een Chinabeleid moeten ontwikkelen waarin progressieve waarden en mensenrechten centraal staan.
Het gele boekje is terug. Bij het halen van de eerste vaccinatie was ik het documentje, dat onderin een laadje lag, bijna vergeten. Omdat ik Janssen kreeg, moest ik voor de stempel een extra tripje maken naar de vaccinatie-hal. Het voelde goed. Mijn gele boekje herinnerde me aan mijn reizen. De eerste stempel is van 1992 – gele koorts. Ben je net als ik – wit, hoog opgeleid, rond de vijftig- dan weet je hoe belangrijk keuzevrijheid is. In ons land woedt een heftig debat over vaccineren en keuzevrijheid, maar daarover gaat deze column niet.
Toen in 1989 de muur viel en het Sovjetrijk ineenstortte, heerste optimisme alom. De hele wereld zou nu liberaal en democratisch worden. Iedereen zou het beter krijgen en autocratische regimes zouden vanzelf imploderen. Geheel conform de titel van een beroemd boek werd het ‘Einde van de geschiedenis’ ingeluid. De tijd tikte weliswaar door, maar liberaal-democratische regimes hadden zowel materieel als ideëel nu definitief hun eeuwigheidswaarde aan de rest van de wereld bewezen.
Zowel de energietransitie als digitalisering vragen om schaarse metalen. Dat leidt tot ethische vragen en geopolitieke risico’s. In de publicatie 'Metalen voor een Groen en Digitaal Europa' laat Wetenschappelijk Bureau GroenLinks zien hoe we kunnen komen tot een spaarzaam, circulair gebruik van metalen en een verantwoorde winning van de metaalertsen waar we echt niet buiten kunnen.