Het is onwaarschijnlijk dat we de ecologische crisis kunnen stoppen zolang onze economie blijft groeien. We kunnen ons dus maar beter voorbereiden op een toekomst zonder bbp-groei. De degrowth-beweging, die snel aan populariteit wint onder activisten en wetenschappers, pleit zelfs voor het welbewust terugschroeven van overproductie en overconsumptie in rijke landen. Zij streeft naar een samenleving met minder ongelijkheid, meer gemeenschap en betere publieke voorzieningen, binnen ecologische grenzen.

Degrowth
Foto: Mathieu Despont, 2010. CC0 1.0

Maar wat zou een afscheid van de economische groei betekenen voor de positie van de Europese Unie op het wereldtoneel? Kunnen we straks onszelf, de democratie en de internationale rechtsorde nog verdedigen tegen agressieve autocraten? De macht van landen en allianties wordt immers in sterke mate bepaald door hun welvaart en hun militaire vermogens. Dat zien we in Oekraïne: dankzij westers geld en wapens weet het land zich staande te houden tegen de Russische agressor.

De transitie naar een post-groeisamenleving moet een democratische transitie zijn, zo benadrukken degrowthers. Maar dat is verre van vanzelfsprekend in een tijd waarin autoritaire regimes hun democratische buren binnenvallen of bedreigen.

Het project Geopolitics of a post-growth Europe onderzoekt de spanningen tussen degrowth/post-growth en geopolitiek. Het project beoogt een gesprek op gang te brengen tussen de critici van economische groei en progressieve denkers over buitenlands en veiligheidsbeleid, die nu nog vaak in gescheiden circuits opereren. Wat zijn de geschilpunten, waar liggen de raakvlakken? Kunnen we de contouren schetsen van een waardengedreven geopolitiek voor een EU voorbij de groei?

logo Green European Foundation

Dit project is een samenwerking tussen de Green European Foundation, Wetenschappelijk Bureau GroenLinks en zes andere groene denktanks uit België, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Servië en Bulgarije. Door middel van interviews, discussiebijeenkomsten en webinars verzamelen de projectpartners ideeën die eind 2023 zullen worden gebundeld in een publicatie. Deze publicatie zal ook politieke actiepunten bevatten.

Wil je op de hoogte blijven van het project Geopolitics of a post-growth Europe? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief van Wetenschappelijk Bureau GroenLinks. 📨 

Meer informatie

Neem voor informatie over dit onderzoek contact op met projectleider Richard Wouters.