Het was geen goede zomer voor optimisme. Kranten moesten op zo veel dossiers het woord ‘crisis’ plakken dat lezers zich afvroegen of de term ondertussen niet onderhevig was aan inflatie. Het was moeilijk om niet mismoedig te worden toen naast moderne klassiekers als de klimaat- en stikstofcrisis ook nog de ‘rondkomcrisis’ de kop opstak.
In ‘Werk is geen oplossing’ betoogt Marguerite van den Berg dat ons werk ons leven eerder ondermijnt dan verder helpt. Ze pleit ervoor dat mensen ‘werkloos’ leren worden en meer dingen samen gaan regelen, zoals voor ouderen zorgen en voedsel verbouwen. Maar ze laat een belangrijke paradox van deze tijd onbesproken.
Interview met Marc Obrie (58), voorzitter ondernemingsraad en procesoperator polyethyleenfabriek bij Dow Chemicals
Interview met Stanley Bostdorp (37), kwaliteitsinspectie ‘koudband’ bij Tata Steel
We staan aan de vooravond van de groene revolutie, die de zware industrie ingrijpend zal veranderen. Als progressieve politici moeten we daarom nu met stevige plannen komen die zorgen dat de 120.000 werknemers niet de dupe worden van de energietransitie.
Om te voorkomen dat de energietransitie leidt tot grootschalige werkloosheid, armoede en regionale ongelijkheid, heeft de Europese Unie in 2021 het 'Just Transition Fund' in het leven geroepen. Kan de EU hiermee perspectief en hoop bieden aan werknemers in de industrie?
Bij Tata Steel waren het de werknemers en de milieubeweging die de vergroening van het bedrijf inzetten. Hoe kunnen we nog meer van dat soort successen boeken? Faiza Oulahsen, hoofd klimaat en energie bij Greenpeace, en Doekle Terpstra, oud-vakbondsman en voorzitter van de vereniging die de installatiebranche vertegenwoordigt, zien allebei dat de overheid veel meer moet doen om werknemers een goed gevoel over de toekomst te geven.
Uitgesproken kritiek op het kapitalisme levert nog vaak afwijzende reacties op. Mensen vragen verwonderd of je dan liever in een communistisch land wilt leven, of ze verzuchten dat kapitalisme-kritiek enkel tot utopisch gefilosofeer leidt. Precies die reacties zetten journalist Sjors Roeters ertoe aan om op zoek te gaan naar concrete voorbeelden van een mogelijke post-kapitalistische samenleving. Voor die zoektocht, waarvan hij verslag deed in Vrij Nederland, reisde hij heel Europa af. De lessen verwerkt hij momenteel tot een boek, dat op 11 oktober verschijnt. Wetenschappelijk Bureau GroenLinks ging met Roeters in gesprek over het kapitalisme en de manieren om er voorbij te komen.
Door het vergroenen van de zware industrie gaan veel banen veranderen of zelfs verloren. Tegelijkertijd komt de groene sector werknemers tekort. Hoe zorgen we voor een eerlijke transitie? Daarover praten we met Michèlle Prins (programmaleider Industrie bij Natuur & Milieu) en Bas van Weegberg (lid van het dagelijks bestuur van FNV).
“Links moet weer uit zijn schulp kruipen”, zei Bram van Ojik op het laatste GroenLinks-congres in februari. Terecht, want veel te lang heeft links zich laten leiden door een rechtse agenda. Ook wat betreft de verzorgingsstaat.