Ze maken de verhalen zichtbaar die zich achter de morsige gevels verbergen, stichten buurtuniversiteiten, duwen tegen het weerbarstige plafond voor vrouwen en migranten, ontwerpen kringlopen om kwaliteit en geld voor de buurt te behouden: de mensen (veelal vrouwen!) uit dit nummer van de Helling hebben met elkaar gemeen dat ze er alles aan doen om hun stadsdeel te verbeteren. Ze zijn trots op Rotterdam Zuid en hebben een broertje dood aan het beeld van Zuid als ‘achterstandsgebied’, ‘afvalputje’ of ‘banlieue van Nederland’.
Van de bekende Britse religiewetenschapper Karen Armstrong verscheen 'De Heilige Natuur'. De boodschap van haar boek is dat we de natuur niet langer als een bron van grondstoffen moeten beschouwen, maar als iets dat grote waarde in zichzelf heeft. Een fundamenteel andere manier van kijken en denken helpt om de klimaatcrisis tegen te gaan, zo meent ze.
‘The fear of falling’ is een term die een belangrijke plaats heeft in het essay 'Eigen welzijn eerst' van Roxane van Iperen. De term komt uit een boek van de Amerikaanse schrijfster Barbara Ehrenreich, die een verklaring probeerde te vinden waarom een deel van de middenklasse in haar land het gedachtegoed van gelijkwaardigheid inruilde voor een egoïstischer ideologie. Dit principe en de mechanismen erachter helpen volgens Van Iperen om inzicht te krijgen in actuele ontwikkelingen in de mentale en politieke voorkeuren van – een deel van – de Nederlandse middenklasse.
Met zijn nieuwe boek wil de Amerikaanse socioloog, politicoloog en filosoof Francis Fukuyama het liberalisme verdedigen en het kapitalisme behouden. Maar is die combinatie wel mogelijk? Stijn Klarenbeek: “Met zijn conservatieve agenda doet Fukuyama het liberalisme uiteindelijk meer kwaad dan goed."
De oorlog in Oekraïne heeft een einde gemaakt aan de illusie dat oorlog in Europa tot het verleden behoort. Decennialang was het Duitse buitenland- en veiligheidsbeleid gebaseerd op deze geruststellende gedachte. Zakelijke belangen waren sterker dan geopolitieke zorgen. Reinhard Olschanski pleit voor een nieuw Duits en Europees veiligheidsbeleid op basis van nauwe banden met Midden- en Oost-Europa, EU-integratie en de groene transitie.
Er zijn veel ideeën en beleidsvoorstellen voor een duurzame en solidaire samenleving geformuleerd, maar hoe gaan we deze ook realiseren? Joke Hermsen ziet concrete mogelijkheden en laat zich inspireren door Hannah Arendt en Rosa Luxemburg.
“Ken je zelf, word jezelf, verlies jezelf”, zo vat de Vlaamse hoogleraar psychologie in Gent en praktiserend psychoanalyticus Paul Verhaeghe de geschiedenis van het denken over het individu samen.
Het is een nachtmerrie. De beelden van weer een oorlog in Europa, met de vernietiging van steden en dorpen, met massamoorden en martelingen, met angstaanjagende retoriek. Het besef dat een bevolking de bodem onder het bestaan wordt weggeslagen. Het diplomatieke gestuntel ook. Niet te bevatten dat regeringsleiders van omringende landen massaal kunnen afreizen naar Kyiv voor hun mediaperformance. De Oekraïense president Zelenski beheerst dat vak trouwens als de beste.
Het toekennen van rechten aan bijvoorbeeld een rivier kan helpen om zo’n rivier te beschermen tegen vervuiling. Dat vraagt wel om goede voorwaarden, meent onderzoeker Matthias Kramm. Maatschappelijk draagvlak en formeel voogdijschap zijn cruciaal. En rechten voor de natuur moeten volgens hem niet geïsoleerd worden van economisch beleid.
Het idee om rechten toe te kennen aan de natuur komt op in een wereld die is getekend door de klimaatcrisis. Wat rechten in dit verband kunnen betekenen is een vraag naar de mogelijkheden van wetgeving en rechtshandhaving. Het Urgendavonnis, dat wereldwijd om die reden aandacht heeft getrokken, verdient het daarom preciezer te worden bekeken.